PhanKhu.comPhân Khu
Xây, sửa nhà theo quy hoạch

Số tầng nhà phố theo quy hoạch: tự đọc tầng cao tối đa trước khi thuê thiết kế

Căn nhà phố của bạn được xây mấy tầng do nhiều lớp quy định chồng lên nhau. Cách tự đọc từng lớp, lấy mức thấp nhất và hỏi đúng nơi trước khi vẽ.

Narrow Vietnamese street of tall thin townhouses of different heights seen from a low angle at dawn, a homeowner in a cap looking up from the pavement, back to camera

Số tầng một căn nhà phố được xây không do một con số duy nhất quyết định, mà do mức thấp nhất trong vài lớp quy định cùng áp lên thửa đất: tầng cao tối đa của ô phố trong quy hoạch phân khu, chỉ tiêu cho lô đất trong quy hoạch chi tiết nếu có, quy định theo bề rộng đường hoặc hẻm và theo diện tích, kích thước lô trong quy chế quản lý kiến trúc hay quy định quản lý của tỉnh. Giấy phép xây dựng là nơi các lớp đó được chốt lại thành một con số cụ thể cho căn nhà của bạn.

Vì vậy câu hỏi đúng không phải "khu này được xây mấy tầng" mà là "thửa đất của mình, ở mặt đường rộng chừng này, diện tích chừng này, được mấy tầng". Bài này đi từng lớp, kèm một thửa đất giả định để bạn tập đọc, và chỉ ra những chỗ hay nhầm khiến bản vẽ đã thuê làm xong phải vẽ lại.

Những lớp quy định cùng quyết định số tầng

Lớp rộng nhất là quy hoạch phân khu: đồ án chia đô thị thành các ô phố và ghi cho mỗi ô một tầng cao tối đa, đôi khi cả tối thiểu. Con số này áp chung cho cả ô, không nhìn tới từng căn nhà. Lớp thứ hai là quy hoạch chi tiết, thường ở tỷ lệ 1/500, có ở khu đô thị mới, khu tái định cư hoặc khu chỉnh trang đã lập đồ án; ở đây tầng cao được ghi cho từng lô hoặc từng dãy lô, sát hơn rất nhiều.

Lớp thứ ba là các quy định áp theo đặc điểm của chính thửa đất: bề rộng lộ giới của đường hay hẻm trước nhà, diện tích và kích thước mặt tiền, chiều sâu của lô. Ở nhiều đô thị, những quy định này nằm trong quy chế quản lý kiến trúc hoặc văn bản quy định quản lý xây dựng nhà ở riêng lẻ do UBND tỉnh, thành phố ban hành. Một hẻm hẹp có thể chỉ cho số tầng thấp hơn hẳn mức tối đa của ô phố, và lô đất quá nhỏ có thể bị giới hạn chặt hơn nữa.

Cuối cùng là quy chuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuật: cách tính tầng, chiều cao tối đa, khoảng cách phòng cháy. Chúng ít khi đặt ra con số tầng, nhưng quyết định tầng lửng hay tum có bị đếm thành một tầng hay không. Khi các lớp cho kết quả khác nhau, mức chặt nhất thắng. Đây là nguyên tắc nên thuộc lòng: không lớp nào cho phép bạn vượt lớp khác.

Mỗi lớp nói gì và tìm ở đâu

Bảng dưới gom các lớp thành một chỗ để bạn biết cần hỏi văn bản nào. Tên văn bản cụ thể ở mỗi tỉnh, thành phố có thể khác nhau, nên khi hỏi hãy mô tả nội dung bạn cần thay vì chỉ đọc tên.

Lớp quy địnhNói gì về số tầngBạn hỏi ở đâu
Quy hoạch phân khuTầng cao tối đa (đôi khi tối thiểu) của cả ô phốSở Xây dựng, UBND xã/phường, cổng thông tin quy hoạch của tỉnh, thành phố
Quy hoạch chi tiết 1/500 (nếu có)Tầng cao cho từng lô hoặc dãy lô, chiều cao công trìnhNhư trên; khu dự án hỏi thêm chủ đầu tư
Quy chế quản lý kiến trúc, quy định của tỉnhSố tầng theo bề rộng đường, hẻm và theo diện tích, kích thước lôBộ phận tiếp nhận hồ sơ giấy phép ở UBND xã/phường
Quy chuẩn kỹ thuậtCách tính tầng lửng, tum, tầng hầm; chiều cao tối đaKiến trúc sư thiết kế, cán bộ thụ lý hồ sơ
Giấy phép xây dựngCon số cuối cùng cho căn nhà của bạnDo cơ quan cấp phép ghi khi duyệt hồ sơ

Một lưu ý thực tế: văn bản cung cấp thông tin quy hoạch thường chỉ ghi chỉ tiêu của ô phố hoặc của lô. Những giới hạn theo bề rộng hẻm và kích thước lô hay nằm ở văn bản khác, nên bạn cần hỏi riêng. Nếu chỉ cầm văn bản thông tin quy hoạch đi thiết kế, rất dễ vẽ thừa một tầng.

Tự đọc số tầng cho thửa đất của mình

Trình tự sau làm được trong vài buổi, trước khi bỏ tiền thuê thiết kế. Chuẩn bị sẵn số tờ, số thửa, địa chỉ theo tên xã/phường mới và tên cũ nếu có, ảnh chụp giấy chứng nhận.

  1. Xin thông tin quy hoạch của thửa đất bằng văn bản, hoặc ít nhất tra trên cổng thông tin quy hoạch của tỉnh, thành phố để biết thửa nằm trong ô phố nào, chức năng đất là gì, tầng cao tối đa bao nhiêu.
  2. Hỏi xem khu vực đã có quy hoạch chi tiết 1/500 hay chưa. Nếu có, xin chỉ tiêu cho đúng lô của bạn, vì con số này thường thấp hơn hoặc cụ thể hơn con số của ô phố.
  3. Đo hoặc xin xác nhận bề rộng lộ giới của đường, hẻm trước nhà. Lưu ý đây là bề rộng theo quy hoạch, không phải bề rộng mặt đường bạn đang thấy.
  4. Hỏi bộ phận tiếp nhận hồ sơ giấy phép ở UBND xã/phường văn bản nào đang quy định số tầng theo bề rộng hẻm và theo diện tích lô ở địa phương, rồi đối chiếu với thửa của bạn.
  5. Lấy mức thấp nhất trong các kết quả. Ghi riêng: số tầng chính, có được tum hay không, có được tầng lửng hay không, chiều cao tối đa của công trình.
  6. Đưa bản tổng hợp này cho kiến trúc sư ngay buổi đầu, yêu cầu họ đối chiếu lại trước khi phác phương án. Bản vẽ vượt chỉ tiêu sẽ bị trả hồ sơ, mất thêm thời gian và tiền sửa.

Ví dụ giả định: một thửa 4 x 18 m trong hẻm

Ví dụ giả định: bạn có thửa đất ngang 4 m, dài 18 m, nằm trong hẻm có lộ giới quy hoạch 5 m ở một phường nội đô. Văn bản thông tin quy hoạch cho biết thửa đất thuộc ô phố đất ở hiện hữu, tầng cao tối đa 6 tầng. Nhiều người dừng ở đây và vẽ nhà 6 tầng.

Bước tiếp theo mới là chỗ quyết định. Giả sử quy định của thành phố về nhà ở riêng lẻ cho hẻm có lộ giới dưới một ngưỡng nhất định chỉ được xây tối đa 4 tầng cộng tum, và lô đất có chiều ngang 4 m vẫn đủ điều kiện xây mức đó. Khi ấy số tầng thật của bạn là 4 tầng và một tum, không phải 6. Con số 6 chỉ dành cho những lô ở mặt đường lớn trong cùng ô phố.

Thêm một lớp nữa: nếu bạn muốn làm tầng lửng ở tầng trệt để làm kho, kiến trúc sư phải kiểm diện tích tầng lửng so với sàn ngay dưới. Vượt tỷ lệ do quy chuẩn quy định thì tầng lửng bị đếm như một tầng, và căn nhà 4 tầng có lửng sẽ thành 5 tầng, vượt mức cho phép. Các con số ngưỡng trong ví dụ là giả định để minh hoạ cách đọc; ngưỡng thật bạn phải lấy từ văn bản của địa phương mình.

Tầng lửng, tum, tầng hầm: chỗ hay làm lệch số tầng

Tầng lửng. Được phép trong nhiều trường hợp nhưng có giới hạn về diện tích so với sàn tầng dưới. Vượt giới hạn thì tính là một tầng đầy đủ. Lỗi hay gặp là bản vẽ ghi lửng nhưng thực tế đổ sàn gần kín, đến lúc kiểm tra thì nhà bị coi là vượt tầng.

Tum thang. Phần che cầu thang và bể nước trên mái thường không tính vào số tầng nếu diện tích không vượt một tỷ lệ nhất định của sàn mái và không dùng làm phòng ở. Biến tum thành phòng ngủ có cửa sổ, vệ sinh riêng là cách nhanh nhất để tum thành một tầng.

Tầng hầm, bán hầm. Cách tính phụ thuộc phần nổi trên mặt đất cao bao nhiêu. Bán hầm nhô cao quá mức có thể bị tính là tầng. Ở một số khu vực, quy định quản lý còn hạn chế làm hầm với nhà phố nhỏ, nên hỏi trước khi tính tới.

Chiều cao tổng. Ngoài số tầng, nhiều nơi khống chế chiều cao tối đa của công trình hoặc cao độ tầng một. Nhà đủ số tầng nhưng mỗi tầng quá cao vẫn có thể vượt chiều cao cho phép.

Mái và sân thượng. Lợp kín sân thượng bằng mái tôn có vách bao quanh thường bị coi là xây thêm diện tích, có nơi xem như thêm một tầng. Nếu định lợp, hãy đưa vào hồ sơ xin phép ngay từ đầu.

Khi số tầng mong muốn vượt mức cho phép

Gia đình đông người, nhu cầu cho thuê hay kinh doanh tầng trệt hay khiến chủ nhà muốn thêm tầng. Khi chỉ tiêu không cho, có vài hướng đi hợp pháp:

  • Tận dụng chiều sâu lô đất bằng cách bố trí lại phòng, giếng trời, gác lửng đúng tỷ lệ thay vì cố thêm tầng.
  • Xem lại chiều cao từng tầng: hạ trần hợp lý giúp có thêm tầng lửng đúng quy định mà không vượt chiều cao tổng.
  • Kiểm tra xem lô đất có ghép được với lô bên cạnh để đạt điều kiện số tầng cao hơn không, nếu quy định địa phương có cơ chế như vậy.
  • Nếu thấy chỉ tiêu của ô phố vẽ sai so với hiện trạng thật (ví dụ hẻm thực tế đã mở rộng theo quy hoạch), có thể kiến nghị theo đường chính thức trong các đợt lấy ý kiến hoặc điều chỉnh cục bộ. Quá trình này lâu và không chắc được chấp nhận.
  • Không nên trông vào lời hứa "lo được thêm tầng" của người trung gian. Giấy phép ghi số tầng nào thì xây số đó; phần vượt là vi phạm và theo căn nhà suốt về sau, kể cả lúc làm sổ hay bán.

Quyết định cuối cùng nên dựa trên bản vẽ đúng chỉ tiêu, có ý kiến của người thiết kế, chứ không phải trên kỳ vọng sẽ "xin được".

Những hiểu lầm hay gặp về số tầng

"Nhà bên xây 6 tầng thì mình cũng được." Căn bên cạnh có thể ở mặt đường khác, xây theo quy định cũ, hoặc đơn giản là xây vượt phép. Số tầng của hàng xóm không phải căn cứ cho hồ sơ của bạn.

"Mặt tiền rộng thì được xây cao hơn." Bề rộng mặt tiền chỉ là một điều kiện. Lộ giới hẻm, chức năng ô phố, chỉ tiêu lô vẫn có thể giữ số tầng ở mức thấp dù mặt tiền rộng.

"Chủ cũ đã có giấy phép 5 tầng." Giấy phép đã hết hạn khởi công hoặc cấp theo quy hoạch cũ không đương nhiên dùng lại được. Khi xin mới, hồ sơ được xét theo quy định đang hiệu lực.

"Trên mạng ghi khu này 7 tầng." Kết quả tra trên bản đồ trực tuyến thường là chỉ tiêu ô phố, có thể chưa cập nhật điều chỉnh. Văn bản trả lời của cơ quan có thẩm quyền mới là căn cứ để thiết kế.

"Sau sáp nhập thì quy hoạch cũ hết hiệu lực, xây thoải mái." Quy hoạch đã duyệt thời quận cũ, huyện cũ vẫn được áp dụng cho tới khi có quy hoạch thay thế, trừ khi cơ quan có thẩm quyền có văn bản khác. Hãy hỏi UBND xã/phường hiện tại.

Câu hỏi thường gặp

Văn bản thông tin quy hoạch ghi tầng cao tối đa 5, sao giấy phép chỉ cho 4 tầng?

Vì văn bản thông tin quy hoạch thường ghi chỉ tiêu chung của ô phố. Khi cấp phép, cơ quan còn áp các quy định theo bề rộng hẻm, diện tích và kích thước lô, nên con số cho căn nhà cụ thể có thể thấp hơn. Bạn có thể đề nghị cơ quan cấp phép chỉ rõ căn cứ của con số đó.

Tum có tính là một tầng không?

Tum che cầu thang, bể nước thường không tính vào số tầng nếu diện tích không vượt tỷ lệ quy chuẩn cho phép và không dùng làm phòng ở. Nếu thiết kế tum thành phòng ngủ, phòng làm việc đầy đủ thì có nguy cơ bị tính là một tầng. Người thiết kế cần kiểm theo quy chuẩn hiện hành.

Nhà ở mặt đường lớn nhưng lối vào từ hẻm thì tính theo đường nào?

Thường căn cứ vào đường mà thửa đất tiếp giáp và mở lối chính ra, nhưng cách xác định cụ thể tùy quy định địa phương. Với thửa có hai mặt tiếp giáp, hãy hỏi bộ phận tiếp nhận hồ sơ giấy phép ở UBND xã/phường để được trả lời bằng văn bản trước khi thiết kế.

Có thể xin xây trước 3 tầng rồi vài năm sau xin thêm tầng không?

Có thể xin điều chỉnh giấy phép hoặc xin phép cải tạo nâng tầng sau này, nếu khi đó chỉ tiêu quy hoạch vẫn cho phép và kết cấu đủ chịu lực. Nên thiết kế móng, cột tính cho số tầng tối đa ngay từ đầu, và lưu ý quy hoạch có thể thay đổi trong lúc chờ.

Quy hoạch đang lấy ý kiến điều chỉnh thì xin phép theo bản nào?

Hồ sơ được xét theo quy hoạch đã phê duyệt và đang hiệu lực, không theo bản đang lấy ý kiến. Tuy vậy, nếu biết khu vực sắp điều chỉnh, bạn nên hỏi kỹ nơi tiếp nhận để tránh xây xong mà không phù hợp quy hoạch mới, nhất là với công trình lâu dài.

Nhà xây vượt số tầng trong giấy phép thì có làm sổ được không?

Phần vượt phép, vượt chỉ tiêu quy hoạch thường không được ghi nhận vào giấy chứng nhận và có thể bị buộc khắc phục, tháo dỡ theo quy định xử lý vi phạm hiện hành. Đây là rủi ro kéo dài cả khi bán hay thế chấp, nên không đáng đánh đổi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138