PhanKhu.comPhân Khu
Đường mới, metro, cầu, kênh gần nhà

Khảo sát hiện trạng nhà dân trước thi công đường, metro: chuẩn bị và ký biên bản

Dự án đường, metro, cống lớn khảo sát hiện trạng nhà dân: gia đình tự chuẩn bị gì, để ý gì khi đoàn đến, đọc biên bản trước khi ký và xử lý vết nứt mới.

Close view of a hand holding a small flashlight against a hairline crack on a pale plastered interior wall, Vietnamese tube house in Hanoi, another person out of focus behind

Trước khi thi công những công trình hạ tầng có thể ảnh hưởng tới nhà xung quanh như ga metro ngầm, cống lớn, cầu hay kè, dự án thường tổ chức khảo sát và lập biên bản hiện trạng các nhà dân trong vùng ảnh hưởng. Biên bản đó là căn cứ để đối chiếu nếu sau này nhà bị nứt, lún, nghiêng. Gia đình nên chuẩn bị trước, có mặt khi đoàn khảo sát làm việc, đọc kỹ biên bản trước khi ký, và giữ một bản sao.

Bài này dành cho các hộ nằm cạnh một công trình hạ tầng sắp thi công. Chuyện nhà bị ảnh hưởng do hàng xóm xây nhà riêng có đặc điểm khác và được các trang về dự án xây dựng bàn kỹ hơn. Ở đây tập trung vào dự án công: đoàn khảo sát làm gì, gia đình nên làm gì trước, trong và sau buổi khảo sát, và khi vết nứt mới xuất hiện thì xử lý theo thứ tự nào.

Vì sao dự án hạ tầng khảo sát hiện trạng nhà dân

Thi công đào sâu, đóng ép cừ, khoan cọc, hạ mực nước ngầm hay cho xe nặng chạy liên tục đều có thể làm đất nền xung quanh thay đổi. Nhà cũ, nhà móng nông, nhà xây nhiều lần nối thêm thường nhạy cảm hơn. Khi có vết nứt sau thi công, câu hỏi đầu tiên luôn là vết nứt đó có từ trước hay mới xuất hiện. Không có hồ sơ hiện trạng, cả hai bên chỉ còn cách tranh luận bằng trí nhớ.

Vì vậy, với những công trình có rủi ro ảnh hưởng tới nhà lân cận, dự án thường thuê một đơn vị độc lập hoặc đơn vị tư vấn khảo sát, chụp ảnh, ghi nhận hiện trạng từng nhà trong một phạm vi nhất định trước khi thi công. Một số dự án còn gắn mốc quan trắc lún, nghiêng lên tường hoặc nền nhà để đo định kỳ trong suốt quá trình thi công. Phạm vi khảo sát, cách làm và tần suất quan trắc do thiết kế và yêu cầu của từng dự án quyết định.

Khảo sát hiện trạng có lợi cho cả hai phía. Dự án có căn cứ để không phải chịu trách nhiệm cho những hư hỏng có sẵn. Người dân có căn cứ để đề nghị khắc phục, bồi thường khi hư hỏng mới thật sự do thi công gây ra. Nếu nhà bạn nằm gần công trình mà chưa thấy ai đến khảo sát, hãy chủ động hỏi ban quản lý dự án.

Trước khi đoàn đến: gia đình tự chuẩn bị

Biên bản do dự án lập là quan trọng, nhưng bộ ảnh của chính gia đình là lớp bảo hiểm thứ hai. Nên làm những việc sau trước ngày khảo sát:

  1. Chụp ảnh và quay video toàn bộ nhà, từ mặt tiền, từng phòng, cầu thang, trần, sân thượng, mái; điện thoại có ghi ngày giờ thì giữ nguyên tệp gốc.
  2. Tìm mọi vết nứt sẵn có ở tường, trần, sàn, chân cột; dán một mẩu băng dính nhỏ bên cạnh, ghi ngày và chụp cận cảnh có đặt thước hoặc đồng xu để so kích thước.
  3. Ghi lại những chỗ đang thấm, bong tróc, cửa khó đóng, sàn lún nhẹ; những dấu hiệu này có thể nặng lên khi thi công.
  4. Chuẩn bị giấy tờ nhà: bản sao giấy chứng nhận, giấy phép xây dựng hoặc bản vẽ nếu có, để đoàn khảo sát ghi đúng quy mô.
  5. Sắp xếp để người nắm rõ căn nhà nhất có mặt, mở được tất cả các phòng, kể cả phòng đang cho thuê.
  6. Lưu bộ ảnh ở ít nhất hai nơi, như máy tính và một dịch vụ lưu trữ, gửi thêm cho một người thân giữ.

Đừng cố sửa, trát lại các vết nứt trước buổi khảo sát. Vết nứt sẵn có được ghi nhận rõ ràng sẽ giúp phân biệt với vết nứt mới về sau; trát lại rồi thì khó chứng minh vết nứt mới không phải vết cũ tái phát.

Trong buổi khảo sát: để ý những gì

Hỏi tên đơn vị và giấy giới thiệu. Đoàn khảo sát thường đi cùng cán bộ phường, tổ trưởng dân phố hoặc có giấy giới thiệu của dự án. Ghi lại tên đơn vị, tên người phụ trách. Cẩn thận với người tự xưng khảo sát nhưng không có giấy tờ, đặc biệt khi họ đề nghị thu tiền hay xem giấy tờ gốc.

Đi cùng đoàn qua tất cả các phòng. Đừng để đoàn chỉ chụp mặt tiền và phòng khách. Chỉ cho họ từng vết nứt bạn đã đánh dấu, cả những chỗ khuất như gầm cầu thang, nhà vệ sinh, sân thượng.

Kiểm cách ghi vị trí vết nứt. Vị trí nên ghi đủ để người khác tìm lại được: tầng nào, phòng nào, tường hướng nào, cách sàn bao nhiêu. Chiều dài, chiều rộng ước lượng của vết nứt cũng nên được ghi.

Đề nghị ghi cả những gì không có. Biên bản ghi “tường phòng ngủ tầng hai không có vết nứt” cũng quan trọng như ghi vết nứt có sẵn. Nếu sau này xuất hiện vết nứt ở đó, bạn có căn cứ rằng đó là vết mới.

Hỏi về quan trắc. Hỏi nhà mình có được gắn mốc quan trắc không, đo bao lâu một lần, kết quả có được thông báo cho chủ nhà không.

Đọc biên bản trước khi ký

Biên bản hiện trạng thường có phần thông tin chung, phần mô tả từng hạng mục và phần ảnh. Trước khi ký, đối chiếu từng mục theo bảng dưới.

MụcCần kiểmNếu thấy sai hoặc thiếu
Thông tin nhàĐịa chỉ, số tờ, số thửa, tên chủ nhà, số tầng, kết cấuĐề nghị sửa ngay trên biên bản, có chữ ký xác nhận chỗ sửa
Mô tả vết nứtĐủ số vết nứt bạn đã chỉ, vị trí, kích thướcĐề nghị bổ sung; nếu không được, ghi ý kiến vào phần ý kiến chủ nhà
Ảnh đính kèmẢnh có đánh số khớp với phần mô tả, chụp rõHỏi cách nhận bản ảnh đầy đủ; tự đối chiếu với bộ ảnh của gia đình
Ngày khảo sátGhi đúng ngày, có tên người khảo sátKhông ký biên bản để trống ngày
Phần ý kiếnCó chỗ cho chủ nhà ghi ý kiếnGhi rõ những gì chưa đồng ý hoặc đề nghị thêm

Bạn có quyền đọc kỹ trước khi ký, và có quyền ghi ý kiến của mình vào biên bản. Đề nghị nhận một bản sao biên bản có đủ chữ ký. Nếu đoàn chỉ có một bản, hãy chụp lại toàn bộ biên bản, cả trang chữ ký, ngay tại chỗ.

Mốc quan trắc lún, nghiêng gắn lên nhà

Mốc quan trắc thường là một chốt kim loại nhỏ gắn vào chân tường, cột hoặc nền nhà, hoặc một tấm đích ngắm gắn lên tường ở độ cao nhất định. Đơn vị quan trắc dùng máy đo cao độ và vị trí của các mốc này theo định kỳ. So sánh kết quả giữa các lần đo cho biết nhà có đang lún, nghiêng hay không, và mức độ thay đổi.

Với chủ nhà, việc cần làm là giữ nguyên mốc, không che, không sơn phủ kín, không tháo khi sửa nhà; nếu buộc phải làm việc gì ảnh hưởng tới mốc, hãy báo đơn vị quan trắc trước. Mốc bị mất hay bị dịch chuyển làm chuỗi số liệu bị đứt, và khi có tranh chấp, số liệu đứt quãng làm cả hai bên khó chứng minh.

Bạn có thể hỏi ban quản lý dự án về kết quả quan trắc của nhà mình, đặc biệt khi thấy dấu hiệu bất thường như cửa bắt đầu kẹt, nền có vẻ dốc hơn. Một số dự án đặt ngưỡng cảnh báo cho các chỉ số lún, nghiêng; khi vượt ngưỡng, nhà thầu phải điều chỉnh biện pháp thi công. Hỏi xem dự án có cơ chế thông báo cho chủ nhà khi chỉ số tăng nhanh không.

Khi phát hiện vết nứt mới trong lúc thi công

Vết nứt mới không có nghĩa là nhà sắp sập, nhưng cũng không nên chờ xem. Thứ tự xử lý gợi ý:

  1. An toàn trước hết: nếu vết nứt lớn, kèm tiếng kêu, mảng vữa rơi, cửa đột ngột không đóng được, sàn lún rõ, hãy đưa người ra khỏi khu vực đó và báo ngay cho dự án, UBND xã, phường.
  2. Chụp ảnh vết nứt có thước đo, ghi ngày giờ; dán mẩu băng giấy ngang vết nứt, ghi ngày, để theo dõi vết nứt có mở rộng không.
  3. So với ảnh hiện trạng và biên bản khảo sát: vết nứt này có được ghi trước đó không, ở vị trí nào.
  4. Gửi văn bản thông báo cho ban quản lý dự án, nhà thầu, kèm ảnh và mô tả, đề nghị kiểm tra; giữ bản có xác nhận đã nhận.
  5. Đề nghị kiểm tra chung có mặt chủ nhà, lập biên bản ghi nhận vết nứt mới.
  6. Theo dõi và chụp lại định kỳ, ghi vào cùng hồ sơ.

Việc xác định nguyên nhân và mức khắc phục, bồi thường thực hiện theo quy định hiện hành và cơ chế của dự án. Khi không đạt thoả thuận hoặc có tranh chấp, bạn có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn về các bước tiếp theo.

Hồ sơ nên giữ đến khi công trình xong và cả sau đó

Một số ảnh hưởng chỉ lộ ra sau khi thi công kết thúc, khi đất nền ổn định lại. Nên giữ những tài liệu sau trong một bìa hồ sơ riêng:

  • Bản sao biên bản khảo sát hiện trạng có đủ chữ ký.
  • Bộ ảnh, video gia đình tự chụp trước thi công, kèm tệp gốc.
  • Các văn bản thông báo của dự án về lịch thi công, biện pháp đảm bảo an toàn.
  • Mọi văn bản bạn đã gửi cho dự án và các bản xác nhận đã nhận.
  • Biên bản kiểm tra chung nếu có, kết quả quan trắc được cung cấp.
  • Ảnh theo dõi vết nứt định kỳ, ghi ngày.
  • Biên bản khảo sát hiện trạng sau thi công nếu dự án tổ chức.

Giữ hồ sơ thêm một thời gian sau khi công trình hoàn thành. Nếu có dấu hiệu lún nứt xuất hiện muộn, bạn vẫn có đầy đủ căn cứ để đề nghị xem xét.

Câu hỏi thường gặp

Dự án không đến khảo sát hiện trạng nhà mình thì có sao không?

Có thể nhà bạn nằm ngoài phạm vi khảo sát dự án đã xác định. Nếu nhà gần công trình và bạn lo ngại, hãy gửi văn bản đề nghị ban quản lý dự án khảo sát. Dù dự án có làm hay không, bạn vẫn nên tự chụp ảnh, quay video hiện trạng trước thi công để có căn cứ.

Có phải trả tiền cho đoàn khảo sát hiện trạng không?

Việc khảo sát hiện trạng do dự án tổ chức thường không thu tiền của người dân. Nếu có người tự xưng khảo sát và đòi thu tiền, hãy hỏi giấy giới thiệu, liên hệ UBND xã, phường hoặc ban quản lý dự án để xác minh trước khi làm bất cứ điều gì.

Không đồng ý với nội dung biên bản thì có nên ký không?

Bạn có thể ký kèm ghi ý kiến không đồng ý ở những điểm cụ thể vào phần ý kiến chủ nhà. Cách này vừa xác nhận buổi khảo sát đã diễn ra, vừa giữ ý kiến của bạn. Không ký mà không ghi lại gì thì sau này khó chứng minh bạn đã phản đối điều gì.

Tự chụp ảnh có giá trị như biên bản của dự án không?

Ảnh tự chụp không thay được biên bản có chữ ký của các bên, nhưng là bằng chứng bổ sung có giá trị, nhất là khi có ngày giờ và tệp gốc. Kết hợp cả hai giúp hồ sơ của bạn đầy đủ hơn khi cần đối chiếu.

Nhà đang cho thuê, người thuê có thể thay chủ ký biên bản không?

Tuỳ yêu cầu của dự án; thường chủ nhà hoặc người được chủ nhà uỷ quyền ký. Nếu chủ nhà không có mặt, nên làm giấy uỷ quyền cho người thuê hoặc người thân, và dặn người đó đọc kỹ, ghi ý kiến, giữ bản sao.

Thi công xong bao lâu thì vết nứt mới không còn liên quan tới công trình?

Không có mốc thời gian chung. Một số ảnh hưởng xuất hiện muộn khi đất nền ổn định lại. Việc xác định nguyên nhân cần đánh giá kỹ thuật. Giữ hồ sơ hiện trạng, theo dõi định kỳ và báo bằng văn bản ngay khi phát hiện là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138