Những chữ như OHH, OM, HH, CX, CTCC, HTKT trên bản vẽ quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết không phải bộ mã thống nhất toàn quốc, mà là chữ viết tắt do từng đồ án tự quy ước và giải thích trong khung chú giải. Cùng một chữ, hai đồ án ở hai tỉnh có thể dùng theo hai nghĩa hơi khác nhau, nên đọc đúng phải bắt đầu từ chú giải của chính bản vẽ bạn đang cầm.
Khác với mã ba chữ cái trên sổ như ODT hay CLN, chữ viết tắt trên bản vẽ quy hoạch đô thị thường ngắn hơn, ghép với số thứ tự ô, số khu, và đi kèm một ô thông số nhỏ ghi diện tích, mật độ, tầng cao. Bài này giúp bạn tách từng phần của một mã lô, đọc các chữ viết tắt hay gặp theo nghĩa phổ biến, và tự lập bảng giải mã cho khu vực của mình.
Vì sao bản vẽ quy hoạch đầy chữ viết tắt
Một bản vẽ quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 có thể chứa hàng trăm ô đất, mỗi ô cần thể hiện chức năng, số hiệu và vài chỉ tiêu. Viết đầy đủ "đất ở hiện hữu cải tạo chỉnh trang" vào từng ô là không thể, nên người lập đồ án rút gọn thành hai ba chữ cái và đặt bảng giải nghĩa ở chú giải. Bản vẽ quy hoạch chi tiết 1/500 chia nhỏ hơn tới từng lô, càng cần ký hiệu gọn.
Quy chuẩn quốc gia về quy hoạch xây dựng quy định các nhóm chức năng đất và cách thể hiện chung, còn chữ viết tắt cụ thể thường do đơn vị tư vấn lập đồ án đặt, rồi được duyệt cùng đồ án. Vì vậy ở thành phố này bạn gặp OHH, ở tỉnh khác cùng khái niệm đó có thể được viết tắt theo một kiểu khác. Ở một số đồ án, chữ viết tắt còn giữ chữ Đ có dấu, chẳng hạn ghép thêm chữ Đ ở đầu để chỉ chữ đất.
Điều này dẫn tới một nguyên tắc đơn giản: không đem bảng giải mã của khu này áp sang khu khác. Ảnh chụp bản vẽ lan truyền trên mạng thường bị cắt mất khung chú giải, và người xem tự đoán nghĩa theo thói quen. Chỉ cần đoán sai một chữ, chẳng hạn nhầm đất dự trữ với đất dịch vụ, là kết luận về thửa đất sai theo.
Chữ viết tắt hay gặp và nghĩa phổ biến
Bảng dưới gom những chữ viết tắt xuất hiện nhiều trên các đồ án quy hoạch đô thị. Đây là nghĩa phổ biến để bạn có điểm bắt đầu; nghĩa chính thức vẫn là nghĩa ghi trong chú giải của đồ án cụ thể.
| Chữ viết tắt | Nghĩa phổ biến | Ghi chú khi đọc |
|---|---|---|
| OHH hoặc O-HH | Đất ở hiện hữu | Khu dân cư đã hình thành, được giữ lại và cải tạo |
| OM, OXDM | Đất ở xây dựng mới | Thường gắn với dự án khu ở mới |
| LK, BT, CC | Nhà liên kế, biệt thự, chung cư | Chia nhỏ loại hình trong đất ở mới |
| HH | Đất hỗn hợp | Có nhiều chức năng trong cùng một ô |
| CX, CXĐVO | Đất cây xanh, cây xanh đơn vị ở | Đọc kỹ là cây xanh công cộng hay cách ly |
| CTCC, CC | Đất công trình công cộng | Chú ý: CC có nơi lại dùng cho chung cư |
| GD, TH, MN | Đất giáo dục, trường học, mầm non | Nhiều đồ án tách theo cấp học |
| HTKT | Đất hạ tầng kỹ thuật | Trạm điện, trạm xử lý nước, bãi đỗ xe |
| TĐC | Đất tái định cư | Quỹ đất bố trí cho hộ bị thu hồi |
| DT, DTPT | Đất dự trữ phát triển | Chưa xác định chức năng cụ thể |
Bạn chú ý dòng CTCC và CC. Một số đồ án dùng CC cho công cộng, số khác dùng CC cho chung cư. Đây là ví dụ rõ nhất cho việc không thể đọc chữ viết tắt mà bỏ qua chú giải.
Mã lô ghép từ những phần nào
Trên bản vẽ, chữ viết tắt hiếm khi đứng một mình mà nằm trong một mã lô. Mã lô thường ghép từ ba phần: ký hiệu khu hoặc ô phố, chữ viết tắt chức năng, và số thứ tự lô trong ô đó. Thứ tự các phần và dấu ngăn cách mỗi đồ án một kiểu, có nơi dùng gạch ngang, có nơi dùng gạch chéo hay dấu chấm.
Ví dụ giả định: một đồ án quy hoạch phân khu chia khu vực thành các ô phố đánh số La Mã I, II, III. Trong ô II có các lô OHH-01 đến OHH-14, CX-01, CTCC-02 và một lô HH-03. Mã đầy đủ của một lô có thể ghi là II.OHH-07, đọc là lô số 7 thuộc chức năng đất ở hiện hữu trong ô phố II. Nếu thửa nhà bạn nằm trong lô này, đó là thông tin bạn cần ghi lại khi hỏi quy hoạch, vì quy định quản lý thường viết theo mã lô.
Ở quy hoạch chi tiết 1/500, mã lô có thể chi tiết hơn, thêm ký hiệu dãy nhà hoặc số căn, chẳng hạn LK2-15 cho căn số 15 thuộc dãy liên kế thứ hai. Đọc được mã lô giúp bạn tìm đúng dòng trong bảng thống kê sử dụng đất của đồ án, nơi ghi diện tích lô, mật độ, tầng cao và hệ số sử dụng đất. Bảng này thường nằm ở góc bản vẽ hoặc trong thuyết minh đi kèm.
Ô thông số nhỏ cạnh mã lô
Diện tích lô. Thường ghi bằng mét vuông hoặc hecta, là diện tích cả lô chứ không phải diện tích thửa nhà bạn. Một lô đất ở hiện hữu có thể chứa vài chục thửa.
Mật độ xây dựng. Ghi bằng phần trăm, là tỷ lệ tối đa phần đất được xây công trình trên diện tích lô. Với nhà ở riêng lẻ trong khu hiện hữu, mật độ áp cho từng thửa còn phụ thuộc diện tích thửa theo quy định quản lý.
Tầng cao. Có thể ghi một số hoặc một khoảng, ví dụ từ ba đến năm tầng. Một số đồ án ghi tầng cao tối đa, số khác ghi cả tối thiểu để giữ cảnh quan.
Hệ số sử dụng đất. Là tổng diện tích sàn chia cho diện tích lô. Ô thông số có khi chỉ ghi ba chỉ tiêu, có khi ghi đủ bốn hay năm.
Thứ tự đọc. Ô thông số thường chia thành các ngăn theo một thứ tự cố định do đồ án quy ước, chẳng hạn ngăn trên là mã lô, ngăn dưới là diện tích, mật độ, tầng cao. Thứ tự này cũng được giải thích trong chú giải.
Bẫy khi xem bản vẽ qua ảnh chụp, ảnh cắt trên mạng
Phần lớn người dân lần đầu thấy bản vẽ quy hoạch của khu mình qua ảnh ai đó chia sẻ. Kiểu xem này có vài cái bẫy cần biết trước.
- Ảnh bị cắt mất khung chú giải, nên chữ viết tắt bị đọc theo nghĩa đoán, không theo nghĩa của đồ án.
- Ảnh chụp bản vẽ cũ đã được điều chỉnh, trong khi chữ viết tắt và chức năng một số lô đã thay đổi ở bản mới.
- Ảnh ghép nhiều tờ bản vẽ khác tỷ lệ, khiến ranh lô bị lệch so với ranh thửa thật.
- Ảnh có thêm ghi chú tay của người đăng như mũi tên, vòng tròn, chữ "sắp làm đường", không phải nội dung đồ án.
- Ảnh từ trang rao bán nhà đất, đôi khi chỉ lấy một phần bản vẽ có lợi cho người bán.
- Ảnh chụp bản vẽ quy hoạch sử dụng đất bị nhầm thành bản vẽ quy hoạch phân khu, hai loại dùng ký hiệu khác nhau.
Ảnh chụp chỉ nên là gợi ý để bạn biết hỏi gì. Khi cần ra quyết định, hãy dựa vào bản vẽ có thể hiện đầy đủ khung tên, chú giải và quyết định phê duyệt, hoặc văn bản cung cấp thông tin quy hoạch của cơ quan có thẩm quyền.
Chữ viết tắt trong thuyết minh và quy định quản lý
Ngoài bản vẽ, thuyết minh đồ án và quy định quản lý cũng dùng nhiều chữ viết tắt, lần này chủ yếu cho tên loại quy hoạch và tên chỉ tiêu. Các chữ dưới đây gặp khá thường xuyên; văn bản nào cũng có bảng viết tắt ở đầu hoặc định nghĩa ngay lần đầu xuất hiện.
| Chữ viết tắt | Nghĩa thường gặp | Gặp ở đâu |
|---|---|---|
| QHC | Quy hoạch chung | Căn cứ của quy hoạch phân khu |
| QHPK | Quy hoạch phân khu | Tên đồ án, phần căn cứ pháp lý |
| QHCT | Quy hoạch chi tiết | Tên đồ án tỷ lệ 1/500 |
| MĐXD | Mật độ xây dựng | Bảng chỉ tiêu, ô thông số |
| HSSDĐ | Hệ số sử dụng đất | Bảng chỉ tiêu, ô thông số |
| TCXD hoặc TC | Tầng cao xây dựng | Bảng chỉ tiêu, quy định quản lý |
| CGĐĐ | Chỉ giới đường đỏ | Bản vẽ chỉ giới, quy định quản lý |
| CGXD | Chỉ giới xây dựng | Bản vẽ chỉ giới, quy định quản lý |
Khi đọc quy định quản lý, bạn sẽ gặp những câu kiểu "lô OHH áp dụng MĐXD tối đa theo bảng kèm theo, TCXD tối đa theo tuyến đường". Chỉ cần giải được các chữ viết tắt là câu văn trở nên dễ hiểu. Nếu văn bản có bảng phụ lục chỉ tiêu theo bề rộng đường hay diện tích thửa, đó thường là phần quan trọng nhất với chủ nhà, nên đọc chậm và đối chiếu đúng dòng của thửa mình.
Tự lập bảng giải mã cho khu của bạn
Nếu bạn sống lâu dài trong một khu, hoặc đang tìm mua ở một khu cụ thể, một bảng giải mã riêng giúp bạn đọc nhanh mỗi khi có thông tin mới.
- Xác định tên đồ án quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết đang áp dụng cho khu vực, kèm quyết định phê duyệt và quyết định điều chỉnh nếu có.
- Xin xem hoặc tìm bản vẽ quy hoạch sử dụng đất của đồ án tại nơi công bố, chụp riêng khung chú giải và khung tên cho rõ nét.
- Chép từng chữ viết tắt cùng nghĩa ghi trong chú giải vào một bảng hai cột, giữ đúng cách viết, kể cả dấu gạch.
- Ghi thêm cột thứ ba cho mã lô chứa thửa của bạn và các lô xung quanh, kèm chỉ tiêu trong ô thông số.
- Đối chiếu với quy định quản lý theo đồ án, phần văn bản nói rõ lô nào được xây gì, khoảng lùi bao nhiêu.
- Khi đồ án được điều chỉnh, cập nhật bảng và ghi ngày, để không lẫn thông tin cũ với thông tin mới.
Bảng giải mã tự lập rất có ích khi đi hỏi cán bộ: bạn nói đúng mã lô, đúng chữ viết tắt, câu trả lời sẽ nhanh và trúng hơn. Nhưng nó vẫn chỉ là ghi chép cá nhân; khi làm thủ tục, căn cứ là văn bản và hồ sơ chính thức.
Câu hỏi thường gặp
OHH trên bản vẽ quy hoạch có phải là mã loại đất giống ODT trên sổ không?
Không. ODT là mã loại đất thống nhất toàn quốc theo pháp luật đất đai, ghi trên sổ. OHH là chữ viết tắt do đồ án quy hoạch đô thị tự quy ước, thường nghĩa là đất ở hiện hữu. Hai hệ dùng cho hai mục đích khác nhau và không thay thế cho nhau.
Vì sao cùng một chữ viết tắt mà hai khu lại hiểu khác nhau?
Vì chữ viết tắt trên bản vẽ quy hoạch không có danh mục bắt buộc chung, mỗi đơn vị lập đồ án đặt theo cách riêng và ghi trong chú giải. Ví dụ CC có nơi là công cộng, có nơi là chung cư. Luôn đọc chú giải của chính đồ án.
Mã lô chứa thửa nhà mình dùng để làm gì?
Mã lô là chìa khoá tra quy định quản lý và bảng thống kê sử dụng đất của đồ án. Khi hỏi cơ quan hay thuê người thiết kế, nói đúng mã lô giúp họ tìm ngay chỉ tiêu mật độ, tầng cao, khoảng lùi áp cho khu của bạn.
Diện tích ghi trong ô thông số có phải diện tích thửa nhà không?
Không. Đó là diện tích cả lô quy hoạch, thường gồm nhiều thửa của nhiều hộ. Diện tích thửa của bạn vẫn lấy theo sổ và bản đồ địa chính; quy hoạch chỉ cho biết thửa đó nằm trong lô nào và chịu chỉ tiêu gì.
Không tìm thấy khung chú giải trên ảnh chụp thì đọc chữ viết tắt thế nào?
Tốt nhất là không đọc theo đoán. Hãy tìm bản vẽ đầy đủ tại nơi công bố quy hoạch, cổng thông tin quy hoạch của tỉnh, thành phố, hoặc hỏi UBND xã, phường. Bảng nghĩa phổ biến chỉ giúp bạn biết hỏi gì, không thay cho chú giải.
Quy hoạch chi tiết 1/500 có dùng chữ viết tắt giống phân khu 1/2000 không?
Thường cùng logic nhưng chi tiết hơn. Quy hoạch chi tiết hay chia tới dãy nhà, từng lô, thêm ký hiệu như LK, BT kèm số căn. Hai đồ án có thể do hai đơn vị lập nên cách viết tắt không nhất thiết trùng nhau.