PhanKhu.comPhân Khu
Kiểm tra quy hoạch trước khi mua nhà đất

Điều khoản quy hoạch trong giấy đặt cọc mua nhà đất: cách viết và mẫu tham khảo

Cách viết điều khoản quy hoạch trong giấy đặt cọc để người mua được hoàn cọc khi phát hiện đất dính lộ giới, đất công cộng; kèm mẫu tham khảo tự soạn.

Close view of two pairs of hands across a wooden table in a small notary waiting room in Da Nang, one hand holding a pen above blank paper, warm afternoon light

Điều khoản quy hoạch trong giấy đặt cọc là đoạn ghi rõ: nếu trong một thời hạn nhất định, văn bản thông tin quy hoạch cho thấy thửa đất thuộc những trường hợp hai bên đã liệt kê, thì bên mua được rút lui và nhận lại toàn bộ tiền cọc. Thiếu đoạn này, việc bạn không mua nữa vì phát hiện đất dính quy hoạch rất dễ bị coi là bạn từ chối giao kết và mất cọc.

Bài này phân tích một điều khoản quy hoạch dùng được gồm những thành phần nào, những câu chữ mơ hồ hay gặp, rồi đưa một mẫu tự soạn để bạn hình dung. Mẫu chỉ để tham khảo; mỗi giao dịch có hoàn cảnh riêng, bạn nên để luật sư hoặc công chứng viên soát trước khi ký.

Vì sao giấy cọc thông thường không bảo vệ được người mua

Bộ luật Dân sự 2015 quy định về đặt cọc ở mức nguyên tắc: nếu hợp đồng không được giao kết, bên đặt cọc từ chối thì mất cọc, bên nhận cọc từ chối thì trả lại cọc và một khoản tương đương, trừ khi các bên có thoả thuận khác. Ba chữ "thoả thuận khác" là chỗ để bạn viết điều khoản quy hoạch. Không viết, nguyên tắc chung áp dụng.

Các mẫu giấy cọc chép trên mạng thường chỉ có số tiền, thời hạn ký hợp đồng mua bán, và một câu chung "nếu bên nào vi phạm thì chịu phạt cọc". Khi bạn phát hiện một phần thửa đất nằm trong chỉ giới đường đỏ, người bán sẽ nói họ không vi phạm gì: đất vẫn là đất đó, sổ vẫn là sổ đó, họ vẫn sẵn sàng bán. Người không muốn ký là bạn.

Ngược lại, nếu giấy cọc đã ghi rằng việc thửa đất có phần nằm trong chỉ giới đường đỏ là điều kiện để bên mua rút lui không mất cọc, thì việc bạn dừng lại là thực hiện thoả thuận, không phải vi phạm. Khác biệt nằm hoàn toàn ở vài dòng chữ được viết trước khi tiền chuyển đi.

Năm thành phần của một điều khoản quy hoạch dùng được

Danh sách trường hợp cụ thể. Không viết "nếu đất dính quy hoạch" vì mỗi người hiểu một kiểu. Liệt kê rõ: có phần diện tích nằm trong chỉ giới đường đỏ hoặc lộ giới hẻm; thuộc đất cây xanh, công trình công cộng, giao thông theo đồ án được duyệt; có thông báo thu hồi đất hoặc nằm trong kế hoạch sử dụng đất hằng năm để thu hồi; khu vực đang lấy ý kiến điều chỉnh làm thay đổi chức năng đất ở.

Căn cứ để xác định. Ghi rõ căn cứ là văn bản cung cấp thông tin quy hoạch do cơ quan có thẩm quyền ban hành cho thửa đất, hoặc văn bản khác của cơ quan nhà nước. Như vậy tránh được cảnh hai bên cãi nhau dựa trên ảnh chụp cổng tra cứu hay lời cán bộ.

Thời hạn kiểm. Một khoảng ngày cụ thể kể từ ngày ký giấy cọc, đủ dài cho việc xin văn bản ở địa phương đó. Nên ghi thêm: nếu hết hạn mà cơ quan chưa trả kết quả vì lý do không thuộc lỗi bên mua, thời hạn được kéo dài tương ứng.

Hậu quả rõ ràng. Bên nhận cọc hoàn trả toàn bộ tiền cọc trong một số ngày nhất định, không khấu trừ, không phạt bên nào. Nếu hai bên muốn, có thể thêm phương án điều chỉnh giá khi phần dính quy hoạch dưới một ngưỡng diện tích.

Nghĩa vụ phối hợp của bên bán. Bên bán cung cấp bản chụp giấy chứng nhận, giấy phép xây dựng, ký đơn đề nghị cung cấp thông tin quy hoạch nếu nơi tiếp nhận yêu cầu chủ sử dụng đất đứng đơn. Không có nghĩa vụ này, người bán chỉ cần chậm ký là điều khoản mất tác dụng.

Mẫu điều khoản tham khảo

Đoạn dưới đây do biên tập viên tự soạn để minh hoạ cách ghép năm thành phần, không phải mẫu của cơ quan nào. Tên các bên, số ngày và ngưỡng diện tích để trống hoặc là ví dụ giả định.

"Điều ... Điều kiện về quy hoạch. 1. Trong thời hạn ... ngày kể từ ngày ký giấy này, Bên B (bên đặt cọc) được tiến hành kiểm tra thông tin quy hoạch của thửa đất số ..., tờ bản đồ số ... Căn cứ kiểm tra là văn bản cung cấp thông tin quy hoạch do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành. Bên A (bên nhận cọc) có trách nhiệm cung cấp giấy tờ và ký các đơn cần thiết trong vòng ... ngày kể từ khi Bên B đề nghị. 2. Nếu văn bản nêu trên cho thấy thửa đất thuộc một trong các trường hợp: (a) có phần diện tích nằm trong chỉ giới đường đỏ hoặc lộ giới đường, hẻm; (b) thuộc đất cây xanh, giao thông hoặc công trình công cộng theo quy hoạch được duyệt; (c) có thông báo thu hồi đất hoặc thuộc kế hoạch sử dụng đất hằng năm để thu hồi; thì Bên B có quyền không giao kết hợp đồng chuyển nhượng. Khi đó Bên A hoàn trả toàn bộ tiền cọc cho Bên B trong vòng ... ngày, không bên nào bị phạt cọc. 3. Nếu cơ quan chưa trả kết quả trong thời hạn tại khoản 1 vì lý do không thuộc lỗi của Bên B, thời hạn được kéo dài cho tới khi có kết quả nhưng không quá ... ngày."

Đây là mẫu tham khảo, nên để luật sư soát. Một số điểm có thể cần chỉnh theo trường hợp của bạn: thửa đất nông nghiệp thì danh sách trường hợp khác; mua căn hộ thì điều kiện quy hoạch gắn với cả dự án chứ không phải một thửa; người bán là doanh nghiệp thì còn nhiều điều kiện theo luật kinh doanh bất động sản.

Biến thể khi chỉ dính một phần nhỏ

Nhiều giao dịch không đổ vỡ vì dính quy hoạch, mà chuyển thành thương lượng giá. Nếu bạn vẫn muốn mua khi phần dính nhỏ, điều khoản có thể có thêm nhánh điều chỉnh. Những ý nên cân nhắc khi viết nhánh này:

  • Đặt một ngưỡng diện tích hoặc tỷ lệ cụ thể. Ví dụ giả định: phần nằm trong lộ giới không quá 5 m² thì hai bên tiếp tục giao dịch với giá điều chỉnh; vượt ngưỡng thì bên mua được rút lui hoàn cọc.
  • Ghi cách tính giá điều chỉnh ngay từ đầu, chẳng hạn trừ theo đơn giá một mét vuông nhân diện tích phần dính, thay vì để "hai bên thương lượng lại", vì câu đó thường dẫn tới bế tắc.
  • Nói rõ phần diện tích trong lộ giới vẫn được bàn giao cho bên mua sử dụng theo hiện trạng, tránh tranh cãi về việc bên bán có quyền giữ lại hay không.
  • Thêm thời hạn để hai bên chốt phương án sau khi có văn bản, ví dụ trong vài ngày; quá hạn mà không chốt được thì quay về phương án hoàn cọc.
  • Ghi nhận rằng giá điều chỉnh không bao gồm bất kỳ khoản bồi thường nào trong tương lai. Chuyện bồi thường khi nhà nước thực hiện quy hoạch là việc khác, không nên trộn vào giấy cọc.

Những câu chữ mơ hồ nên viết lại

Phần lớn tranh chấp về tiền cọc khi đất dính quy hoạch bắt nguồn từ những câu nghe có vẻ chặt nhưng mỗi bên hiểu một cách. Bảng dưới đưa vài câu hay gặp và cách viết rõ hơn — chỉ là gợi ý diễn đạt.

Câu hay gặpVì sao dễ cãi nhauViết rõ hơn
"Đất không dính quy hoạch"Không nói quy hoạch gì, dính bao nhiêu, căn cứ vào đâuLiệt kê từng trường hợp và căn cứ là văn bản thông tin quy hoạch
"Pháp lý sạch"Có thể chỉ hiểu là có sổ, không thế chấpTách riêng điều kiện quy hoạch khỏi điều kiện sổ và thế chấp
"Nếu có vấn đề thì hai bên thương lượng"Không có hậu quả mặc định khi thương lượng thất bạiGhi hậu quả mặc định là hoàn cọc sau một thời hạn
"Bên mua tự kiểm tra trước khi cọc"Đẩy toàn bộ rủi ro về bên mua, kể cả điều bên bán biết mà không nóiThêm cam kết của bên bán về những gì họ đã biết
"Hoàn cọc nếu bị thu hồi"Thu hồi có thể diễn ra nhiều năm sau, giấy cọc đã hết tác dụngGắn với thông báo thu hồi hoặc kế hoạch sử dụng đất có tại thời điểm kiểm

Cột cuối không phải câu chữ cố định; điều quan trọng là mỗi điều kiện có căn cứ, có thời hạn và có hậu quả. Thiếu một trong ba, điều khoản dễ thành lời nói suông.

Cam kết của bên bán và khi người bán không chịu ký

Ngoài điều kiện kiểm tra, giấy cọc nên có một đoạn bên bán cam kết những gì họ đã biết: chưa nhận thông báo thu hồi, biên bản kiểm đếm hay giấy mời họp về dự án nào liên quan thửa đất; nhà xây có giấy phép; không có phần nào đã hiến làm hẻm mà sổ chưa cập nhật. Cam kết này bổ sung cho văn bản thông tin quy hoạch, vì văn bản không nói được những việc đã xảy ra giữa chính quyền và hộ gia đình.

Khi người bán từ chối toàn bộ điều khoản quy hoạch, bạn có thể đề nghị phương án mềm hơn: rút ngắn thời hạn kiểm, giảm danh sách trường hợp xuống còn chỉ giới đường đỏ và thông báo thu hồi, hoặc giảm số tiền cọc. Nếu họ vẫn từ chối cả phương án tối thiểu, bạn nên tự hỏi vì sao một người chắc chắn đất mình sạch lại ngại một điều khoản không bao giờ được kích hoạt.

Trường hợp đã ký giấy cọc thiếu điều khoản này và nay phát hiện vấn đề, đừng vội tuyên bố huỷ. Bạn gom giấy cọc, tin nhắn trao đổi, văn bản thông tin quy hoạch và hỏi luật sư trên AI Cố Vấn về hướng thương lượng. Có những tình huống người bán biết mà cố tình không nói, cách xử lý khi đó khác với trường hợp cả hai bên cùng không biết.

Câu hỏi thường gặp

Viết tay giấy cọc có điều khoản quy hoạch có giá trị không?

Pháp luật không bắt buộc giấy đặt cọc phải công chứng, nên giấy viết tay có chữ ký của các bên vẫn có giá trị làm chứng cứ. Tuy vậy, câu chữ phải rõ, ghi đủ thông tin thửa đất và người có quyền bán phải ký. Với số tiền lớn, công chứng hoặc có luật sư soát giúp giảm tranh chấp.

Thời hạn kiểm quy hoạch trong giấy cọc nên để bao nhiêu ngày?

Không có con số chung. Bạn hỏi nơi tiếp nhận hồ sơ cung cấp thông tin quy hoạch ở địa phương đó thường hẹn trả trong bao lâu, cộng thêm vài ngày dự phòng. Kèm điều khoản kéo dài khi cơ quan chậm trả kết quả để không bị hết hạn oan.

Người bán đòi ghi thêm rằng bên mua đã tự kiểm tra quy hoạch thì có nên đồng ý?

Chỉ nên đồng ý nếu bạn thật sự đã có văn bản thông tin quy hoạch trong tay trước khi ký. Nếu chưa, câu đó có thể bị dùng để nói rằng bạn đã chấp nhận rủi ro. Đề nghị đổi thành câu ghi nhận bên mua sẽ kiểm tra trong thời hạn tại điều khoản quy hoạch.

Nếu văn bản quy hoạch ra sau ngày ký hợp đồng mua bán thì sao?

Khi đã ký hợp đồng chuyển nhượng, giấy cọc thường đã hoàn thành vai trò. Vì vậy thời hạn kiểm quy hoạch phải kết thúc trước ngày hẹn ký hợp đồng. Nếu không kịp, các bên nên lùi ngày ký bằng văn bản bổ sung thay vì ký trước rồi tính sau.

Điều khoản quy hoạch có giúp gì khi nhà nước thu hồi đất nhiều năm sau không?

Không. Điều khoản trong giấy cọc chỉ xử lý thông tin có tại thời điểm kiểm. Quy hoạch có thể điều chỉnh về sau, và việc thu hồi, bồi thường lúc đó giải quyết giữa người sử dụng đất và nhà nước theo quy định hiện hành, không liên quan người bán cũ.

Có nên đưa điều kiện quy hoạch vào hợp đồng mua bán công chứng không?

Hợp đồng chuyển nhượng công chứng thường theo mẫu và ghi nhận hiện trạng, nên điều kiện kiểu "được rút lui" không còn phù hợp ở bước đó. Chỗ đúng của điều kiện quy hoạch là giấy cọc. Bạn có thể đề nghị công chứng viên ghi nhận hiện trạng phần diện tích trong lộ giới nếu có.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138